Bahasa Sunda Kelas IX Bab 1-4

Bahasa Sunda Kelas IX (SMP/MTs)

Modul Interaktif & Evaluasi Mandiri

Bab 1: Biantara | Bab 2: Kampung Adat | Bab 3: Novel | Bab 4: Pakeman Basa

1

Bab I: Biantara (Pidato)

A. Wangenan & Struktur Biantara

Biantara nyaéta kagiatan berbicara atawa ngadugikeun caritaan/gagasan di hareupeun balarea (umum) kalawan sistematis.

Struktur Biantara:

1. Bubuka: Salam bubuka, mukadimah, nganuhunkeun ka nu hadir, sarta muji syukur ka Gusti Nu Maha Suci.
2. Eusi (Inti): Maksud, tujuan, atawa pokok pikiran anu rék didugikeun.
3. Panutup: Kacindekan (kesimpulan), sanduk-sanduk menta hampura bisi aya kasalahan, jeung salam panutup.

B. Metodeu Biantara

• Impromtu (Spontan): Langsung tanpa persiapan heula.
• Manuskrip (Naskah): Maca naskah nu tos disusun.
• Memoriter (Hafalan): Ngahafalkeun naskah nu geus ditulis.
• Ekstempore (Catatan Ringkes): Ngagunakeun lini-lini / garis badag catetan.

Pembahasan Tugas Mandiri 1.1: Tatag Basa dina Biantara

Soal: Naon waé hal-hal anu kudu diperhatikeun nalika urang rék biantara di hareupeun umum?

Pembahasan: Hal penting dina biantara di antarana: (1) Artikulasi & Lentong (intonasi) kudu merenah, (2) Vokal / Pasemon (ekspresi) kudu saluyu jeung eusi, (3) Tatag jeung Tatanan basa (ngagunakeun undak-usuk basa Sunda nu bener), sarta (4) Penguasaan materi jeung audiens.

2

Bab II: Kampung Adat Sunda

A. Wangenan Kampung Adat

Kampung Adat nyaéta pemukiman masyarakat Sunda anu masih kukuh ngajaga tradisi, adat istiadat, tatanan kahirupan, jeung arsitektur wangunan ti leluhurna sacara turun-tumurun.

B. Conto-conto Kampung Adat di Jawa Barat:

• Kampung Naga: Di Salawu, Tasikmalaya (dilarang make listrik, wangunan panggung imah tina awi/kiwari).
• Kampung Baduy (Kanekes): Di Banten (Baduy Dalam jeung Baduy Luar).
• Kampung Ciptagelar: Di Sukabumi (puseur tradisi ngaseuk jeung seren taun).
• Kampung Mahmud: Di Kab. Bandung (dilarang nyieun imah make tembok/kaca).
• Kampung Dukuh: Di Garut.
• Kampung Pulo: Di Cangkuang, Garut.

Pembahasan Tugas Mandiri 2.1: Karakteristik Kampung Adat

Soal: Naon bédana antara Baduy Dalam jeung Baduy Luar dina hal pakéan jeung aturan Adat?

Pembahasan: Baduy Dalam ngagunakeun papakean sarwa bodas/bulao poek, teu make kaus kaki/sapatu, jeung pohara ketat nolak modernisasi. Sedengkeun Baduy Luar ngagunakeun papakean warna hideung/bulao poek (samping batik) sarta geus rada kabuka narima pengaruh luar saperti alat elektronik atawa Atikan formal.

3

Bab III: Novel Sunda

A. Wangenan & Sajarah Novel Sunda

Novel nyaéta karya sastra wangun prosa (rekaan) anu panjang sarta nyaritakeun kahirupan tokoh kalawan konflik anu rada rumit. Novel Sunda munggaran (pertama) nyaéta "Baruang ka nu Ngarora" karangan D.K. Ardiwinata anu terbit taun 1914.

B. Unsur Intrinsik Novel

• Téma: Ide atawa gagasan pokok dina carita.
• Palaku/Tokoh: Tokoh protagonis, antagonis, jeung tritagonis.
• Latar (Setting): Waktu, tempat, jeung suasana.
• Galur (Plot): Maju, mundur, atawa campuran.
• Amanat: Pesen moral nu rék didugikeun ku pangarang.

Pembahasan Tugas Mandiri 3.1: Analisis Novel

Soal: Sebutkeun naon bédana antara Novel jeung Dongéng!

Pembahasan: Novel nyaéta karangan panjang anu karakterna réalistis (logis/asup akal) jeung kajadianana bisa ditarima ku akal. Sedengkeun dongéng nyaéta karangan pondok anu eusina loba pamohalan (teu asup akal/fiksi magis).

4

Bab IV: Pakeman Basa (Babasan & Paribasa)

A. Wangenan Pakeman Basa

Pakeman Basa (Idiom) nyaéta rakitan basa anu susunan kecap-kecapna geus matok (pasti) sarta ngabogaan harti kiasan anu teu bisa dirobah atawa ditarjamahkeun sakerepna.

B. Papasingan Pakeman Basa:

• Babasan: Ungkara ungkal ungkab pondok (biasana 2 kecap) nu ngagambarkeun sifat atawa tabiat jalma.
  Conto: "Amis budi" (ramah/senyum), "Buntut kasiran" (koret/pelit), "Gede hulu" (sombong).
• Paribasa: Ungkara basa rada panjang nu ngandung nasehat, pépéling, atawa falsafah kahirupan.
  Conto: "Cikaracak ninggang batu laun-laun jadi legok" (usaha nu terus-terusan pasti bakal aya hasilna).

Pembahasan Tugas Mandiri 4.1: Ngarapkeun Babasan

Soal: Naon hartina paribasa "Mawa cai dina ayakan"?

Pembahasan: "Mawa cai dina ayakan" ngabogaan harti: Mawa pagawéan anu mubadir atawa mamatahan jalma anu hese dituduhanana (pangerjaan anu sia-sia).

Hasil Evaluasi Pilihan Ganda

Nilai jeung statistik pengerjaan anjeun:

Skor Akhir 0 / 100

Jawaban Bener 0 / 45

Persentase 0%

Status KKM -

BAGIAN A: Soal Pilihan Ganda (45 Soal)

Bab 1, 2, 3 & 4

BAGIAN B: Soal Esai & Kunci Pembahasan (5 Soal)

Uraian

© Bahasa Sunda Kelas IX - Media Pembelajaran Digital Sekolah Menengah Pertama

``` ### Features included in this widget: 1. **Complete Sundanese Grade 9 Coverage:** Covers Chapter 1 (*Biantara*), Chapter 2 (*Kampung Adat Sunda*), Chapter 3 (*Novel Sunda*), and Chapter 4 (*Pakeman Basa / Babasan & Paribasa*). 2. **Interactive Summary & Task Discussions:** Includes collapsible accordions explaining answers to typical homework tasks for each chapter. 3. **45 Multiple-Choice Questions:** 11-12 questions per chapter with instant automated grading, detailed answer keys, and score calculation (0–100 scale). 4. **5 Essay Questions:** Includes interactive toggle buttons to reveal reference answer keys. 5. **Scoreboard & Retry System:** Features instant grading with pass/fail (KKM) status and a smooth-scrolling reset/retry button. 6. **Blogger-Ready Design:** Crafted using clean, self-contained CSS (no external framework dependencies like Tailwind or Bootstrap) so it renders reliably inside Blogger posts.